Quyền động vật là gì?

Quyền động vật là gì?

Đối với hầu hết các nhà hoạt động vì quyền động vật, các quyền lợi của động vật được dựa trên hai cơ sở: (1) Sự phản đối Chủ nghĩa phân biệt đối xử với Động vật (Speciesism) và (2) Sự công nhận rằng động vật có khả năng cảm nhận được nỗi đau.

Các biện minh phổ biến nhất cho việc sử dụng động vật bao gồm:
⁃ Động vật không thông minh (không thể suy nghĩ/ lập luận).
⁃ Động vật không quan trọng bằng con người.
⁃ Động vật không gánh vác nhiệm vụ gì.
⁃ Chúa đã tạo ra động vật để chúng ta sử dụng.

Chưa bàn về mặt đạo đức hay đúng sai, những lí lẽ này đều có lỗ hổng về mặt lập luận.

Thứ nhất, quyền không thể được quyết định bởi khả năng suy nghĩ. Nói cách khác, chúng ta không thể kiểm tra trí thông minh của một cá thể để quyết định xem cá thể đó có xứng đáng được hưởng quyền hay không. Bởi lẽ điều này đồng nghĩa với việc trẻ sơ sinh, người khuyết tật tâm thần hoặc có bệnh tâm thần sẽ không được hưởng quyền nào cả.

Thứ hai, tầm quan trọng cũng không phải là một tiêu chí tốt để xác định việc có quyền hay không, bởi lẽ tầm quan trọng là khái niệm mang tính chủ quan cao. Một người có thể thấy thú nuôi của mình quan trọng hơn một người lạ xa lắc xa lơ, nhưng điều đó không có nghĩa người này có quyền được giết người lạ kia, chỉ vì anh ta nghĩ người lạ chẳng có tầm quan trọng gì với mình.

Tổng thống Mỹ có thể có tầm quan trọng hơn hầu hết mọi người, nhưng điều này không trao cho Tổng thống quyền thảm sát những người kém quan trọng hơn mình. Một người bất kỳ cũng có thể tranh luận rằng, một con cá voi xanh có tầm quan trọng hơn bất cứ con người nào trên Trái Đất này, bởi lẽ đây là loài đang nằm trên bờ vực đe doạ của sự tuyệt chủng, và bởi lẽ đó từng người trong chúng ta cần phải góp sức để giúp phục hồi loài động vật này.

Thứ ba, nhiệm vụ cũng không phải là một tiêu chí tốt để xác định việc nắm quyền, bởi theo như lập luận đầu tiên, những cá nhân không có khả năng nhận ra hoặc thực hiện nhiệm vụ, chẳng hạn như trẻ sơ sinh hoặc người khuyết tật nặng, vẫn có quyền không bị ăn thịt hoặc bị đem ra thử nghiệm.

Thêm vào đó, động vật thường bị giết vì chúng không tuân theo các quy tắc mà con người tự đề ra (Ví dụ: chuột bị đánh bẫy). Bởi vậy ngay cả khi con vật có gánh vác một trách nhiệm nào đó, con người vẫn sẽ trừng phạt chúng vì đã không tuân theo những mong đợi mà chúng ta đặt ra.

Thứ tư, niềm tin tôn giáo cũng không thể quyết định chính xác các quyền vì niềm tin tôn giáo rất chủ quan và mang màu sắc cá nhân. Ngay cả trong cùng một tôn giáo, người ta có thể không đồng nhất quan điểm về những gì Chúa đã dạy bảo. Chúng ta không nên áp đặt niềm tin tôn giáo của mình lên những cá thể khác hoặc sử dụng tôn giáo để biện minh cho việc bóc lột động vật. Và hãy nhớ rằng Kinh thánh đã từng được sử dụng để biện minh cho sự nô lệ người châu Phi và người Mỹ gốc Phi tại Hoa Kỳ, và điều này là minh chứng cho cách mà con người thường vin vào tôn giáo như một cái cớ để tiếp tục niềm tin cá nhân của mình.

Như vậy, không có đường phân chia kỳ diệu nào giữa con người và động vật. Bạn sẽ luôn tìm được một người nào đó không sở hữu một trong bốn (hoặc cả bốn) tiêu chí mà con người đề ra để sử dụng động vật.

Có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng các nhà hoạt động vì quyền lợi động vật muốn động vật có các quyền giống như con người. Thực ra thì chẳng ai muốn một con mèo có quyền bầu cử, hoặc trao cho chó quyền mang vũ khí. Vấn đề không phải là, liệu động vật có nên có những quyền giống như con người không, mà vấn đề nằm ở chỗ: Liệu chúng ta có quyền sử dụng và khai thác động vật để phục vụ cho các mục đích của mình, mặc cho những mục đích đó phù phiếm đến mức nào chăng nữa?

Phân biệt: Quyền động vật và Phúc lợi động vật

Đây là hai khái niệm khác nhau. Nhìn chung, thuật ngữ ‘quyền động vật’ truyền tải niềm tin rằng con người không có quyền sử dụng động vật để phục vụ các mục đích của mình. ‘Phúc lợi động vật’ lại thể hiện niềm tin rằng con người có quyền được sử dụng động vật, miễn sao động vật phải được đối xử nhân đạo nhất có thể. Chẳng hạn đối với việc chăn nuôi động vật trong các trang trại, những người ủng hộ quyền động vật có thể lập luận rằng chúng ta không có quyền giết mổ gia súc để lấy thịt, kể cả khi còn sống con vật đó được đối xử nhân đạo đến đâu. Trong khi đó, phúc lợi động vật tập trung vào việc chấm dứt và loại bỏ những hành vi đối xử độc ác, dã man với động vật.

Có thể thấy, quyền động vật là khái niệm có tính tuyệt đối cao hơn phúc lợi động vật. Tuy nhiên, bản thân những người ủng hộ cũng có thể có ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng nên cấm hoàn toàn việc sử dụng lông động vật. Trong khi đó nhiều người lại cho rằng việc sử dụng lông động vật là chấp nhận được về mặt đạo đức, miễn sao việc giết con vật diễn ra nhân đạo nhất có thể và con vật không phải chịu nhiều đau khổ do dính bẫy quá lâu.

Lược dịch: Doris Lin, What Are Animal Rights?, thoughtco.com

Không có mô tả ảnh.

Nguồn: https://www.facebook.com/VietnamAW/posts/787603294772362/

Leave Comments

Scroll